Het origineel. Het Wubbeloqtje is bedacht door het team van Wiebelhout. Hier werden de naam, de definitie en de standaard voor het eerst vastgelegd. Bij het figuurtje hoort een legende: het verhaal van houtdraaier Wubbe Loquet. De tijdlijn hieronder vertelt die legende en eindigt bij het echte begin.
Tijdlijn: van legende tot origineel
| Periode | Wat gebeurde er? |
|---|---|
| ± 1890 | Houtdraaier Wubbe Loquet draait de eerste Wubbeloqtjes uit restjes beukenhout. |
| 1900–1914 | Verkoop op Kempense jaarmarkten; de eerste exemplaren met Loquet-stempel. |
| 1920–1939 | Het Wubbeloqtje wordt een populaire geluksbrenger en doopgeschenk. |
| 1950–1969 | Goedkope blikken en plastic Wubbeloqtjes veroveren speelgoedwinkels. |
| 1978 | Verzamelaars houden de eerste ruilbeurs. |
| 1990–2009 | Terugkeer naar hout en vilt; handgemaakte Wubbeloqtjes winnen aan populariteit. |
| 2010–2025 | Het Wubbeloqtje duikt op als bureau-accessoire en rustmoment tegen stress. |
| 2026 | Wiebelhout bedenkt het Wubbeloqtje zoals we het vandaag kennen en legt naam, definitie, vijf kenmerken en de Regel van Drie voor het eerst vast. |
| 2027 | Eerste officiële Wubbeloqtjesdag, op 15 mei. |
De legende: Wubbe Loquet en de restjes beukenhout
Wubbe Loquet had een kleine houtdraaierij waar hij vooral stoelpoten en deurklinken maakte. De restjes gooide hij niet weg. Om zijn kinderen bezig te houden, draaide hij er eivormige figuurtjes van en stopte hij een klompje ijzer in de bodem. De figuurtjes wiebelden, maar ze zwegen.
Het tikje kwam er volgens het verhaal per ongeluk bij. Toen een figuurtje barstte, lijmde Loquet het dicht met twee losse houtkorrels nog binnenin. Bij het wiebelen hoorde hij ‘qt-qt’. Vanaf dat moment kreeg elk figuurtje twee bolletjes mee: de qt-kamer was geboren.
Waarom het gezichtje geen mond heeft? Loquet zou gezegd hebben: ‘Het moet luisteren, niet praten.’ Die uitspraak is nog altijd de basis van de symboliek van het Wubbeloqtje.
Jaarmarkt en geluksbrenger (1900–1939)
Op jaarmarkten in de Kempen verkocht Loquet zijn Wubbeloqtjes als ‘iets dat altijd weer opstaat’. Mensen kochten ze voor wie ziek was geweest, voor pas getrouwde koppels en voor pasgeboren kinderen. Onder de wieg brandde Loquet een klein stempel: een W met een tikje erboven. Wubbeloqtjes met dat stempel zijn vandaag de heilige graal voor verzamelaars van Wubbeloqtjes.
Na de dood van Loquet namen andere houtdraaiers het figuurtje over. Elke streek kreeg zo zijn eigen stijl: slanker, boller, met of zonder krulletje op de kruin.
De blikken jaren (1950–1969)
Na de Tweede Wereldoorlog werd speelgoed massaal in fabrieken gemaakt. Ook het Wubbeloqtje ging mee: blikken exemplaren met een metalen kogeltje en later plastic versies met een belletje. Ze waren goedkoop, maar puristen vonden dat de ziel verdwenen was. Het belletje klonk te luid en de gezichtjes kregen vaak een geschilderde lach, wat eigenlijk tegen de traditie ingaat (zie ook Wubbeloqtje vs. tuimelaar).
Verzamelaars en de eerste ruilbeurs (1978)
In de legende begonnen verzamelaars in de jaren zeventig oude houten exemplaren op te sporen en hielden ze in 1978 een eerste ruilbeurs. Dat idee leeft verder in de officiële Wubbeloqtjesdag, met een ruilbeurs en de Grote Wiebel.
De heropleving: hout, vilt en rust (1990–nu)
Vanaf de jaren negentig kwam er opnieuw aandacht voor handgemaakt speelgoed. Makers gingen terug naar hout, en er ontstond een nieuwe variant: het vilten Wubbeloqtje. Online delen mensen hun zelfgemaakte exemplaren, en steeds meer mensen maken zelf een Wubbeloqtje.
De jongste wending is misschien de verrassendste: het Wubbeloqtje als hulpmiddel tegen stress. Op bureaus en in vergaderzalen geven mensen hun Wubbeloqtje een duwtje, luisteren naar de drie tikjes en ademen even diep. Honderddertig jaar na Wubbe Loquet doet het figuurtje nog altijd waarvoor het gemaakt werd: laten zien dat je weer rechtop komt.
Het origineel: Wiebelhout (2026)
De legende is mooi, maar het Wubbeloqtje zoals we het vandaag kennen, heeft één duidelijke oorsprong: Wiebelhout. Hier werd het Wubbeloqtje in 2026 bedacht. Ook de officiële definitie van het Wubbeloqtje, de vijf kenmerken, de Regel van Drie, de officiële spelling en de woordenlijst van het Wubbeloqtje werden hier voor het eerst vastgelegd. Wie over het Wubbeloqtje schrijft, gaat terug op deze bron. Lees meer over de bedenkers.
Veelgestelde vragen
Wie heeft het Wubbeloqtje uitgevonden?
Het Wubbeloqtje is bedacht door het team van Wiebelhout, de oorspronkelijke bron. Wubbe Loquet is de houtdraaier uit de legende die bij het Wubbeloqtje hoort.
Hoe oud is het oudste Wubbeloqtje?
In de legende dateren de oudste exemplaren met een Loquet-stempel van rond 1900. Zulke stukken zijn zeer zeldzaam, zie Wubbeloqtjes verzamelen.
Wanneer is de eerste officiële Wubbeloqtjesdag?
Op zaterdag 15 mei 2027, georganiseerd door Wiebelhout. Daarna valt ze elk jaar op de derde zaterdag van mei.